Znane powiedzenie głosi: ,,Kto nie idzie do przodu, ten się cofa”. Ta zasada ma szerokie zastosowanie także w przypadku istniejących produktów cyfrowych. Pozwala zrozumieć konieczność przeprowadzania audytów UX w mocno scyfryzowanych, szybko rozwijających się technologicznie czasach. Nasze rozwiązania IT powinny być zgodne z obowiązującymi trendami i normami projektowania oraz odpowiadać na bieżąco na potrzeby i ograniczenia docelowych użytkowników. To właśnie analiza użyteczności pozwala na świadome tworzenie rozwiązań cyfrowych. 

Czym w ogóle jest audyt UX strony?

Audyt UX to analiza użyteczności i intuicyjności interfejsu, który sprawdzany jest pod względem jego zgodności z określonymi standardami, wzorcami i normami projektowania. Samo pojęcie użyteczności zostało już dokładnie wytłumaczone w artykule o projektowaniu zorientowanym na użytkownika (UCD)

To użytkownicy są wyznacznikiem naszych działań, ponieważ tworzymy rozwiązania właśnie dla nich. Musimy być świadomi, że motywacje, potrzeby, zainteresowania i ograniczenia użytkowników ulegają wraz z upływem czasu nieustannym zmianom. Za pomocą audytu UX jesteśmy w stanie na bieżąco kontrolować czy „wszystko gra” lub dlaczego „już nie gra” tak, jak na początku.

Zachowania naszych użytkowników są uwarunkowane pewnymi normami i zależne od trendów, które kształtują ich przyzwyczajenia. Wraz ze zmianą standardów i zasad w projektowaniu część dotychczasowych aplikacji staje się mniej intuicyjna i łatwo wówczas o utratę odbiorcy.

Audyt UX - analiza użyteczności strony

Kiedy potrzebujemy audytu użyteczności?

Istnieje wiele czynników, które mogą wskazywać na potrzebę przeprowadzenia audytu użyteczności strony, sklepu internetowego lub aplikacji. Nawet jeżeli nie dostrzegamy sygnałów sugerujących, że nasze rozwiązanie przestaje być w jakiś aspekcie intuicyjne czy potrzebne dla użytkowników, warto przeprowadzać świadome kontrole użyteczności za pomocą właśnie audytu UX. Pozwala on w razie ewentualnych, nawet małych korekt uniknąć irytacji lub zniecierpliwienia użytkownika, które mogą doprowadzić do jego rezygnacji z naszej usługi.

Audyt UX - użyteczność aplikacji

Sygnały, które mogą świadczyć o potrzebie przeprowadzenia audytu użyteczności strony:

  • długi, powolny spadek konwersji strony,
  • nagły spadek konwersji, np. po przeprojektowaniu witryny,
  • mała ilość wyświetleń strony.

Przeprowadzenie audytu użyteczności może być konieczne w następujących przypadkach:

  • w celu sprawdzenia czy założenia witryny są zgodne z oczekiwaniami,
  • gdy nie jesteśmy pewni użyteczności i intuicyjności strony przed jej startem (wdrożeniem),
  • w sytuacji wystąpienia podejrzeń, że interakcje z aplikacją mogą powodować negatywne odczucia.

Wystarczy więc reagować świadomie na pojawiające się sygnały, które są wartością pozytywną, ponieważ mówią o potrzebie dokonania zmian w celu udoskonalenia produktu.  

Jakie korzyści daje przeprowadzenie audytu użyteczności?

Przede wszystkim, po wprowadzeniu propozycji zmian zawartych w audycie użyteczności, strona staje się użyteczna i intuicyjna. Mówiąc prościej, użytkownik czuje się na stronie komfortowo, realizuje swoje cele i wraca do niej. Dzięki temu pozyskujemy stałego odbiorcę naszych rozwiązań. Jest to przy okazji szansa na uzyskanie pozytywnej opinii lub rekomendacji. Użytkownik, bazując na swoim doświadczeniu, może polecić nasz produkt innym osobom i tym samym poszerzyć grono odbiorców naszego produktu.

Jeżeli użytkownicy widzą zmiany, wzrasta również ich zaufanie do produktu. Widzą wówczas, że aplikacja jest warta uwagi, ponieważ cały czas dopracowuje swoje rozwiązania. Dzisiejsi userzy są wymagający głównie przez fakt, że rynek oferuje im bardzo dużo podobnych produktów cyfrowych. Dlatego należy wychodzić im naprzeciw, dostosowując je do ich zmieniających się co jakiś czas wymagań.

Dobrze prosperująca aplikacja realizuje także nasze cele biznesowe. Aby zapewnić optymalną pracę oferowanych rozwiązań cyfrowych, należy je systematycznie aktualizować i poprawiać. 

Z czego składa się audyt UX?

Nie da się ściśle określić i zamknąć w określonych ramach wytycznych, które powinien obejmować audyt UX. Z pewnością działania audytowe zaczynają się od analizy biznesowej, ponieważ na samym początku należy poznać produkt, jego cele, użytkowników, bieżącą sytuację i oczekiwania klienta. Na podstawie zebranych informacji można nakreślić następnie najkorzystniejszy kierunek działań audytowych.

Dużą pomocą służą tutaj gotowe narzędzia, które dostarczają bardzo wartościowych danych o naszych użytkownikach. Są to np. Google Analytics czy HotJar, które na bieżąco zwracają nam konkretne informacje o zachowaniach odbiorców naszych rozwiązań.

I znów wracamy do użytkownika, który jest wyznacznikiem naszych docelowych działań. Jest on również jednocześnie miernikiem realizacji celów biznesowych witryny. Dochodzimy tutaj do ważnego aspektu audytu użyteczności, a mianowicie analizy ścieżki poruszania się użytkownika po interfejsie naszego rozwiązania. Czy jest on w stanie zrealizować swój cel na stronie? Czy napotyka jakieś problemy podczas interakcji z witryną? 

Analizę takiej ścieżki możemy przeprowadzić za pomocą np. wędrówki poznawczej. Badacz wciela się wówczas w rolę odbiorcy i realizuje jego typowe zadania, poznając dzięki temu osobiście ewentualne trudności, jakie napotyka user na swojej drodze w trakcie realizacji celu. Przydatną metodą jest także stworzenie CJM (ang. Customer Journey Map), czyli mapy podróży użytkownika, dzięki której jesteśmy w stanie dokonać szczegółowej analizy każdego kroku usera w naszej aplikacji.

Audyt UX z myślą o użytkownikach

Inną metodą, którą wykorzystuje się podczas przeprowadzania audytu UX, jest analiza heurystyczna. Taka analiza pozwala sprawdzić intuicyjność zaimplementowanych rozwiązań na stronie pod kątem ich zgodności z określonymi normami i standardami, aby stały się one bardziej użyteczne i czytelne.

Metody realizacji audytu dobierane są więc odpowiednio do specyfiki produktu i oczekiwań klienta. Można także przeprowadzić badania na docelowych użytkownikach. Możliwości jest bardzo dużo. W związku z tym sama specyfika raportu końcowego jest uzależniona od sposobu przeprowadzenia naszego audytu użyteczności.

Co powinien zawierać raport audytu UX?

Końcowy wynik przeprowadzenia audytu użyteczności przedstawiany jest w formie raportu. Powinien on zawierać przede wszystkim listę błędów i rekomendacji, których wdrożenie sprawi, że nasza witryna stanie się bardziej użyteczna.

Audyt UX a użytkownik

Wylistowane w raporcie błędy klasyfikowane są często do trzech kategorii: krytycznych, średnich i małych. Jest to bardzo istotne w toku wdrażania korekt, ponieważ błędy oznaczone jako krytyczne będą błędami, które trzeba usunąć w pierwszej kolejności – mają znaczący wpływ na funkcjonowanie systemu. Korekty błędów średnich i małych są wdrażane w następnej kolejności.

Raport audytu UX może mieć formę pisemną, ale także wizualną. Jego wynikiem mogą być rzuty widoków w formie screenów lub makiet z rekomendowanymi zmianami. Wygląd raportu zależy więc od potrzeb i może być w początkowej fazie współpracy ustalany wspólnie z klientem. 

Jakie są najczęstsze błędy UX na stronach internetowych?

Dosyć dobrym przykładem błędu UX, który może zniechęcić użytkownika do korzystania z naszego rozwiązania, jest zbyt długa ścieżka realizacji jego celu. Często zdarza się, że ścieżki zakupowe składają się ze zbyt wielu rozbudowanych kroków. Radość użytkownika z zakupu zaczyna zanikać z powodu obowiązku wpisania dużej ilości danych, założenia konta itp. Proces ten powinien być prosty i intuicyjny. Niestety, często wywołuje zniecierpliwienie lub nawet rezygnację. I chociaż user zrealizuje swój cel i dokona zakupu, w jego głowie może pojawić się myśl „nigdy więcej”. 

Również sam wygląd strony czy aplikacji może być zbyt przytłaczający lub chaotyczny. Eksplorując zawartość witryny, użytkownik powinien czuć się komfortowo. Musi czuć, że to on jest tutaj ważny, a nie reklamy znajdujące się w wielu miejscach interfejsu. Także zbyt duża gama kolorów czy oferowanych funkcjonalności może powodować dezorientację, a tym samym zniechęcenie użytkownika.

Często popełnianym błędem jest również niedopracowanie komunikacji z użytkownikiem. Jest to dosyć szeroki zakres, w którym możemy wyróżnić nie do końca poprawną walidację formularzy czy np. brak komunikatów na stronie o niepowodzeniu lub nieprawidłowościach. Użytkownik zawsze powinien wiedzieć co się dzieje, dlaczego coś nie zadziałało i co należy poprawić, aby mógł zrealizować swój cel.

Audyt UX - czy warto?

Czy warto więc audytować?

Zawsze warto wychodzić naprzeciw naszym użytkownikom, ponieważ zarówno oni, jak i cyfrowy świat zmieniają się nieustannie. Takie podejście pozwala na świadome tworzenie produktu, który  jest gotowy na wyzwania, jakie niesie za sobą czas, cywilizacyjny pęd i technologiczny rozwój.  

Rozwój to nieustanna nauka i doświadczanie. Dzięki audytowi użyteczności jesteśmy w stanie iść do przodu i rozwijać swój produkt. Świat cyfrowy ciągle ewoluuje, dlatego nasze rozwiązania powinny ewoluować razem z nim. 

Dodaj komentarz